De internationaal bekroonde komedie Art is een van de bekendste toneelstukken van de Franse schrijfster Yasmina Reza en komt 12 april naar de Schouwburg. In deze uitvoering spelen Waldemar Torenstra, Thijs Römer en Frederik Brom de hoofdrollen.

Art
foto: annemieke van der togt

De edele kunst van vriendschap

Mark en Ivan gaan bij Serge langs, om het supermoderne schilderij te bekijken dat hij voor een idioot hoog bedrag gekocht heeft. Snel belanden ze in een verhitte discussie, met het schilderij als excuus om elkaar eens goed de waarheid te zeggen. Het stuk gaat dan ook niet zozeer over kunst of wat kunst is, maar over vriendschap. Thijs: “Het is een goed stuk en heeft zijn kracht bewezen, want het wordt al twintig jaar over de hele wereld gespeeld. Eerlijk gezegd had ik toen ik het script las niet meteen zoiets van: hosanna, dit is het. Pas tijdens het repeteren dacht ik: het is eigenlijk ontzettend goed. Dit is echt een stuk dat je moet voelen. Het zit heel goed in elkaar, maar dat ontdek je pas als je speelt.” Frederik: “Ik zag het stuk voor het eerst in de jaren negentig. Ik vond het heel goed, maar ik merk dat ik nu, nu ik de leeftijd van de personages in het stuk heb, het pas echt goed begrijp.” Waldemar zag het stuk ook in diezelfde periode, de jaren negentig, en speelde het als student op de Toneelschool: “Het stuk heeft een raar soort dubbelheid. Het is geschreven door een vrouw, maar gaat over mannenvriendschappen. Dat maakt het niet eenduidig en dat is leuk.”

Mannen duiken liever de kroeg in of schoppen tegen een bal

De acteurs herkennen de fase waarin deze mannen zitten. Die fase waarin je al het een en ander hebt meegemaakt: relaties, kinderen, huizen, maar ook onzeker kunt zijn, ook over de band met je vrienden. Vriendschap is niet vanzelfsprekend, net als elke andere relatie, moet je het onderhouden. Waldemar: “En dat betekent niet dat je elkaar elke dag moet zien, maar zit meer in je kwetsbaar durven opstellen. Alleen zijn mannen daar niet altijd even goed in. Die duiken liever de kroeg in of schoppen tegen een bal.” Frederik: “Het is ook belangrijk of je eerlijk bent. Ik heb me wel eens afgevraagd of het zin heeft om te zeggen wat ik echt denk, om mijn mening aan die ander op te dringen.” Thijs: “De valkuil van acteurs is dat we gewend zijn om gevoeligheden uit te spreken en jezelf te laten zien, maar dat is niet voor iedereen makkelijk. De mannen in het stuk zijn bang om elkaar te verliezen. En dat boezemt ze angst in, want ze denken dat ze alles kwijt zijn als ze elkaar kwijt zijn.” Waldemar: “Ergens is dat mooi. Als je bang bent om elkaar te verliezen hou je ook van elkaar. Die gelaagdheid in het stuk is mooi, want het gaat over vriendschap, maar ook over liefde.”

Art
foto: annemieke van der togt

Dilemma’s voor de acteurs

Oude meesters of moderne kunst?

Frederik: “Oude meesters. Mijn moeder werkt bij het Van Abbe Museum en daar ga ik vaak naartoe. Ze is kunsthistoricus, van haar heb ik veel geleerd. Moderne kunst vind ik lastig: ik heb context nodig, wat is het, waarom heeft de kunstenaar het gemaakt?” Thijs: “Oude meesters. Omdat het zo ongelofelijk goed is wat ze deden.” Waldemar: “Moderne kunst. Omdat het van nu is, dat vind ik leuker om naar te kijken dan iets van vroeger.”

Wakker worden als Rembrandt of als Van Gogh?

Frederik: “Rembrandt. Die had wel een plezieriger leven dan Van Gogh.” Thijs: “Van Gogh. En dan die tien jaar dat het wel goed met hem ging. Zijn manier van kijken, de wereld weergeven, de struggle als artiest, dat lijkt me interessant.” Waldemar: “Rembrandt. Omdat hij in een leukere tijd leefde, maar ook omdat hij het beter voor elkaar had dan Van Gogh. Ik heb de brieven van Van Gogh gelezen en die permanente paniek sla ik graag over.”

Art
foto: annemieke van der togt

Wakker worden als Erwin Olaf of Banksy?
Frederik: “Ik ken ze beiden niet heel goed, dus dat wordt moeilijk kiezen. Al vond ik die actie van Banksy, het versnipperen van zijn werk op het moment dat het wordt verkocht, heel ludiek. Het zet de discussie wat is kunst waard op scherp.” Waldemar: “Het is kiezen tussen twee kunstvormen die niet altijd als kunst worden gezien: fotografie en graffiti. Dat zwengelt ook een interessante discussie aan: wat is kunst?” Thijs: “Ik vind die portretten van het koningshuis intrigerend. Ik vind dat Erwin dat heel mooi heeft gedaan. Daar kan ik heel lang naar kijken. Ik vind hem ook echt wel een kunstenaar.”

Waarheid vertellen of leugentje om bestwil?
Thijs: “Leugentje om bestwil. Daar ontkom je bijna niet aan, hoe close je ook bent. Er is ook niks mis mee, en ik geloof ook niet dat het een vriendschap schaadt.” Waldemar: “Het is afhankelijk van de situatie, denk ik. Ik probeer zo eerlijk mogelijk te zijn, maar de grens tussen eerlijkheid en wreedheid is klein.” Frederik: “Je denkt dat je eerlijk moet zijn omdat je voelt dat de ander op het verkeerde pad is en je het als een plicht ziet om daar eerlijk over te zijn. Het is soms kiezen, maar een leugentje om bestwil is niet per definitie slecht.”

Meer informatie vind je op Theater-haarlem.nl of www.moretheater.nl Meer Haerlems Bodem check hier de fotoreportage van Kita Menari

Tekst: Saskia Smit.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here