In een tijd dat de kerk nog maar iets meer dan 2 miljoen leden op papier telt, het aantal met ongeveer 50.000 per jaar daalt en er op een zondag nog maar 120 mensen in de St. Bavo zitten, komen we in Haarlem steeds vaker stadsdominee Tom de Haan tegen. Een 34-jarige domineeszoon met een missie. Door God naar Haarlem gestuurd om ons te bekeren, of met een boodschap van meer aardse betekenis? Haerlems Bodem stuurde er een voormalig misdienaar op af en ging in gesprek met de boodschapper.

_DSC0222

Dialoog
Het gesprek duurde nog geen 5 minuten en zijn boodschap was al duidelijk. Er mist gesprek, tussen de nieuwe generatie en de kerk. “De dialoog opzoeken, zoals jij en ik nu met elkaar doen.” Volgens Tom is dat ergens in de tijd van de oudere generatie(babyboomers) volledig misgegaan. De kerk heeft een grote traditie van het doorgeven van de boodschap, maar of men geloofde niet meer in die boodschap of hij werd te heilig verklaard. Het is zwart-wit geworden. Van een gezonde wisselwerking tussen die twee polen is geen sprake meer. En zonder een goed gesprek ga je het ook niet redden. Als ik hem vertel over mijn huidige allergie voor de kerk en hoe dat ontstaan is, dan begrijpt hij dat ook. Hij kent die groep ook, die in die periode is losgebroken van de kerk. Maar ook de groep die is blijven zitten en die afstand is nu te groot. Of je bent heilig, of je bent een zondaar. Polarisatie binnen de kerk en daar baalt Tom best wel van, want het is altijd een en/en verhaal. Zijn reactie op mijn andere allergie, de discriminatie van homoseksuelen, was overduidelijk. Zij zijn bovendien een drijvende kracht achter de Protestantse Kerk in Haarlem. Gemiddeld zijn ze socialer dan hetero’s en ze steken de meeste vrije tijd in de kerk. “Voor de conservatieven in ons land blijft het een worsteling, maar als men zegt, dat deze mensen niet goed zijn, dan noem ik dat Ketterij”, aldus Tom.

Tom_de_Haan_HB_juni_LvB_1

Een mooi voorbeeld van bijgeloof…”

Bijgeloof
Ik ontmoette de dominee voor het eerst tijdens een van de concerten die hij maandelijks organiseert in de Nieuwe Kerk in Haarlem (Hart op de Tong). Na een kort en interessant gesprek, voegen we elkaar later toe op Facebook. Want zo gaat dat tegenwoordig. Vrienden maken op de sociale media, dat gaat een stuk makkelijker dan in real live. Maar daar schuilt natuurlijk ook een enorm risico in. Tom is zich daar ook terdege van bewust maar bekent wel meteen openhartig, dat dit naast het roken, zijn verslaving is. “Het is toch gek, dat je steeds de drang hebt, om een bericht van 10 minuten geleden nog een keer te openen. En dat die drang maar steeds aanhoudt. Zelfs al je weet dat het onzinnig is.” Helaas is er ook een groep mensen, die sociaal minder sterk zijn en geloven in de wereld die ze zelf hebben gecreëerd op FB. “Een mooi voorbeeld van bijgeloof…”, zegt hij lachend. Toch heeft het ook zo zijn voordelen. Het kan de functie van een agenda hebben en richting geven in wat je bv. kan vinden op het internet. Maar ook waar activiteiten plaatsvinden of juist mensen uitnodigen voor events die je zelf hebt georganiseerd. Echt gelukkig wordt hij echter van de ontmoetingen met de mensen zelf. En al helemaal, als die andere persoon uit een hele andere situatie komt. Dat is veel interessanter en dan gebeurt er echt iets.

_DSC0179-2

Boodschap
De boodschap die Tom de Haan uitdraagt is ook die van de liefde. Aan de hand hiervan kan hij namelijk eenvoudig uitleggen wat het geloof nu inhoudt. Het geloof is volgens hem het vertrouwen om je open te stellen voor iets nieuws. Dat hoeft dus helemaal niet aan kerk verbonden te zijn. Het kan gaan over relaties die je aangaat. Of je het kunt volhouden, samen met de liefde. Dan kom je vanzelf uit bij de bekende Bijbelse uitspraak over geloof, hoop en liefde. Hij verfijnt zijn uitleg aan de hand van het fenomeen verliefdheid. De wereld staat dan voor een korte periode even helemaal op zijn kop. Dat gaat echter voorbij. Het is dan de kunst om trouw te blijven aan wat je samen hebt afgesproken. Voor de verdere duur van je leven. Gooi je dit zomaar overboord, dan pleeg je eigenlijk verraad. Dan is er sprake van ongeloof. Toen werd het even spannend in de voormalige kosterswoning van de Grote Kerk. Tim, onze fotograaf, had namelijk bedacht om Tom samen met zijn saxofoon op de foto te zetten. Een plaatje om ook de andere kant van de dominee te belichten. Hij blaast namelijk niet geheel onverdienstelijk op dit instrument. Lichtelijk beschamend moest hij bekennen, dat hier sprake was van ongeloof. Verraad dus. Door al zijn werkzaamheden voor de stad en niet te vergeten, de aandacht voor zijn vrouw en kind, was de relatie met zijn favoriete instrument in het slop geraakt. Met een beetje hulp van Haerlems Bodem werd het vuurtje weer aangewakkerd.

Tom de Haan

Hij is nu ongeveer 2 jaar aan het werk voor de Protestantse Kerk in Haarlem en heeft nog 3 jaar te gaan. Nergens in Nederland bestaat er een functie zoals hij die heeft. Er is aan een boom geschud en er komt beweging. Mensen uit alle lagen van de stad ontmoeten elkaar en raken in gesprek. Projecten zoals Hart op de Tong, Kerkennacht en het Huis van Waarden, daar is hij trots op. Nieuwe activiteiten staan al op stapel. Waar hij nu al naar uitkijkt is, dat hij op 29 juli een parkpreek mag houden op Parksessies 3 in de Haarlemmerhout. Als het aan Tom ligt, dan blijft hij voorlopig nog hier aan het werk. Hij kan zich geen mooiere plek bedenken dan Haarlem. Als ik hem als laatste vraag, hoe de toekomst van de kerk eruit ziet, dan is hij eerlijk en zegt het niet te weten. Mocht het uitsterven, dan zal volgens hem, God er geen last van hebben.

 

Tekst: Jaap Kroon
Fotografie: Tim Kulk
Illustratie: Linda van Bruggen

1 REACTIE

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here