Ontwerper, ondernemer en probleemoplosser Jeroen Spoelstra woonde voor Haerlems Bodem de ‘Hoe ziet de stad van de toekomst eruit?’-dag bij. Een dag om uit te vinden wat Haarlem op sociaal, groen en technologisch gebied nodig heeft. Ondernemers, studenten en medewerkers van bedrijven en overheden stapten op de fiets en gingen langs drie innovatieve plekken in Haarlem. Maakten kennis met vernieuwers uit de stad en deden inspiratie op bij innovatieve ondernemers. 

Dinsdag 18 april sloot ik mij aan bij het event van RBij over de “Stad van de Toekomst”. We startten in de Haarlem Start-Up Campus en via een rondleiding bij het centrum voor innovatieve maaktechnieken MAAK eindigden we in de nu leegstaande KPN-toren voor een co-creatie sessie. Nou moet ik zeggen dat ik erg dankbaar ben voor de organisatie van RBij en de leuke en gezellige dag die ze hebben georganiseerd. Maar ik ben een beetje moe, misschien nog een kleine jetlag leftover.

De Stad van de ToekomstAls social/ sustainable designer reis ik veel. Zo zat ik twee weken geleden nog in Costa Rica. Ik vind dat ontzettend leuk en ik geniet er enorm van, maar met mijn nieuwsgierige aard zie ik het reizen ook als een voorwaarde om mijn werk goed te doen. Als ontwerper zie ik het als mijn taak om de status van de wereld te weten en verschillende perspectieven van over de hele wereld te laten zien en mee te nemen in de ontwerp-uitdagingen die ik aan ga. Als ik dan weer in Nederland ben, vind ik Nederland snel weer een saai, overgeorganiseerd, over-ontworpen en veel te braaf land.

De Stad van de Toekomst

Ik ben wel een beetje moe van het woord innovatie. Misschien vreemd voor een ontwerper, maar uiteindelijk wil een ontwerper toffe dingen ontwerpen die impact hebben of gebruikt worden. En ja, daar heb je “innovatie” soms bij nodig, maar dat noemen wij ontwerpers gewoon ook toffe dingen, of mooie techniek, of een gave oplossing. Het woord innovatie is een bestuurlijk woord dat graag gebruikt door mensen die beleid maken en of rapporten schrijven.

De Stad van de Toekomst

Helaas kom ik op dit soort dagen vaak de usual suspects tegen. Dat heeft helemaal niets te maken met deze usual suspects zelf, maar gaat er vooral om dat we blijkbaar niet in staat zijn om de mensen die weten waar het écht over gaat te betrekken bij dit soort activiteiten. Naar hen te luisteren en samen dingen aan te pakken. Dus wellicht moeten we ons afvragen of wat wij doen wel het juiste is. Hebben we wel de kwaliteit binnen de Haarlemse stadsmuren om echt toffe dingen te doen?

de Stad van de Toekomst

Ik merk op dat we veel naar problemen kijken die niet echt problemen zijn. Veel gelukkigere mensen en perfecte systemen als in Nederland kom je het haast nergens tegen. De problemen waar we mee aan de slag gingen tijdens de Stad van Toekomst zijn niet echt problemen. En gingen helemaal niet over de toekomst, maar meer over wat nú politieke uitdagingen zijn. Zoals leegstand in de binnenstad en mobiliteit in de stad. Veel gehoord tijdens de brainstorm was dat de Stad van de Toekomst weer leefbaar moet worden, vaak geredeneerd vanuit een angstbeeld. Ik dacht echt huh, hoe leefbaar wil je het hebben? Angst is wat mij betreft in negen van de tien gevallen een slechte raadgever.

“Ik zie mijzelf helemaal niet als azijnpisser, maar dit is waar het volgens mij over gaat en hoe ik het zie.”

Haarlem is een mooi en een beetje kneuterig stadje, waar het voor het overgrote deel van de mensen verdomd goed toeven is. Er is genoeg te doen in Haarlem, maar het is niet extreem sexy en dat is toch waarschijnlijk hoe de mensen het willen. Men trekt niet voor niets van onze buurgemeente Amsterdam naar Haarlem om dat je daar rustiger kunt wonen. Er heerst, vanuit historie en een levendige handelsmentaliteit.

de Stad van de Toekomst

Ja, we moeten naar een duurzamere en betaalbare voedselvoorziening, wat één van de uitdagingen was tijdens de Stad van de Toekomst. En ja, we moeten naar een CO2-neutrale stad, en daar hoort mobiliteit ook bij. Maar we hebben ook gewoon rauwe randjes nodig in de stad en die leegstand lost zich waarschijnlijk zelf wel op. Om een voorstel te doen? Open die deuren van al die leegstaande pandjes en laat mensen zelfgekweekte biologische groente en fruit voor een appel en een ei verkopen. Laat mensen hun eigen gemaakte taart, worst, brood en maaltijden verkopen. En als ze er iets anders willen doen? Top! En laat alles met de fiets transporteren: bakfietsen genoeg in Haarlem.

de Stad van de Toekomst

Het echte probleem, en dat geldt niet alleen voor de stad Haarlem, is angst. Angst voor het onbekende, angst voor andersdenkenden. En die angst oplossen start gewoon bij jezelf. Heb empathie voor een ander. Luister naar wat de ander zegt en voelt en vice versa. Accepteer dat je soms bang bent; wees je bewust dat dat oké is en dat dat niet altijd een actie behoeft. Door uit je comfortzone te stappen groei je. Denken over de toekomst is voor de happy view. Voor de meeste mensen gaat het over vandaag en morgen: dát is hun toekomst. Ik voel me gezegend dat ik bij de happy view behoor, maar voor mij zijn vandaag en morgen minstens zo belangrijk.

Tekst & Fotografie: Jeroen Spoelstra

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here