Langzaam wint het langwerpige gevaarte van de zwaartekracht, een versnelling aanstaande. Enorme bellen vuur verschijnen aan de onderkant, de rook die vrijkomt is in de wijde omgeving te zien. Het lijkt een explosie. In de net opgestegen raket zitten vier aardbewoners; zeevaarders en ontdekkingsreizigers van onze tijd. Columbusachtige figuren die voor de mensheid over zeven maanden voet op Mars zetten. Daar aangekomen op die rode planeet bouwen zij een nieuwe maatschappij, want nimmer zullen zij terugkeren naar aarde… Dit klink als een futuristische tekst, maar als het aan project Mars One ligt wordt dit in 2032 werkelijkheid.

Als klein mannetje speelde die rode planeet al door zijn hoofd. Later, als hij groot is, richt de in Haarlem geboren Arno Wielders in de jaren negentig de Nederlands tak van de Mars Society op om een groter publiek te informeren. In 2006 leert hij Bas Lansdorp kennen – inmiddels directe collega bij hun prestigieuze project. Door een artikel dat ze lezen wordt hun interesse in Mars nog groter, want wat blijkt: een one way trip naar Mars is technisch haalbaar; financiën lijken de grootste hobbel. Dat verandert als ze in contact komen met Paul Römer, medebedenker en eerste producent van Big Brother.

Natuurkundige Arno Wielders zit aan een kopje koffie in de Space Expo te Noordwijk: “Toen we meer financiële middelen kregen zijn we daadwerkelijk met Mars One gestart. Dat we Paul Römer spraken was in dat opzicht belangrijk. Hij heeft ervaring in het boeien van mensen voor een langere periode, en die mensen zijn onmisbaar. We willen binnen twaalf jaar de hele wereld erbij betrekken door bijvoorbeeld kanalen op te zetten; mensen kunnen werkelijk zien wat er op Mars gebeurt. Het wordt geen Big Brother in space, maar meer documentaire stijl, zoals Deadliest Catch. Ik zie het zo voor me: we maken verschillende stappen met als uiteindelijke doel in 2032 mensen op Mars te krijgen, en alles is te volgen. Er is namelijk de laatste tijd veel veranderd in de ruimtevaart.”

Hij stopt en kijkt voor zich uit. “Ik mag wel zeggen: een kentering. We zien dat commerciële partijen langzaam maar zeker de ruimtevaart gaan bepalen. Bijvoorbeeld SpaceX in de VS: zij brengen vracht naar het ruimtestation met hun eigen capsule en raket. Organisaties als ESA worden gefinancierd door landen en die willen dat het geld terugvloeit naar hun eigen industrie. Mars One is niet afhakelijk van landen en politiek, wij praten direct met de bedrijven die al 40 jaar ruimtevaartproducten bouwen en gebruiken die expertise. Dan kost een project misschien niet honderd maar tien miljard.”

“Vanaf 2031 sturen we om de twee jaar nieuwe astronauten naar Mars. Je kunt er niet vier mensen heen sturen zonder uitzicht op een verdere uitbreiding van het aantal mensen op Mars.” 

Astronauten en het stappenplan

Hoe gaan de verdere stappen van dit project? “Met Mars One is ons uiteindelijke doel om in 2031 vier mensen naar Mars te sturen, die daar blijven en een maatschappij opbouwen. Voordat het zover is volgen we een heel stappenplan. Eerst laten we in 2022 zien op Mars te kunnen landen. Dan sturen we in 2026 een rover om te onderzoeken of plekken waarvan wij denken dat mensen er kunnen wonen ook daadwerkelijk veilig genoeg zijn. Of daar water uit de grond gehaald kan worden en of we voldoende bescherming kunnen bouwen tegen schadelijke straling. Vervolgens, in 2029, sturen we spullen om te kunnen leven, bijvoorbeeld woonmodules. Als we dan zeker zijn dat alles werkt, sturen we – als we genoeg funding hebben – mensen naar de rode planeet.”

Omdat Mars One alles zelf regelt is het belangrijk de hele wereld erbij te betrekken. Maar hoe zit het precies met de mensen die er heen gaan? Arno, die naast zijn werk voor Mars One ook als contractor bij ESA werkt: “Het doel is om een zichzelf voorzienende samenleving op Mars op te bouwen. Bijzonder feit: iedereen kon zich de afgelopen jaren opgeven. Inmiddels zijn er honderd personen over, daaruit kiezen we vier tot zes groepen van vier. Zij gaan in full-time training. De mensen die uiteindelijk overblijven zullen ook meelopen met de technische ontwikkelingen, moeten langdurig op een kleine ruimte met elkaar overweg kunnen en inventief zijn. Mars is een zeer vijandige omgeving. De straling is hoger dan op Aarde, een flinke laag aarde over de woonruimtes zal de astronauten daartegen beschermen. Er is water aanwezig waarmee zuurstof kan worden gemaakt. Onze astronauten worden kruislings getraind. Er is een dokter, maar ook iemand die voor negentig procent arts is, als back up. Uiteindelijk is het de bedoeling om elke twee jaar vier mensen te sturen. De groep moet uiteindelijk zelfvoorzienend worden.” Lachend: “Of ik zelf zou willen? Ik heb inmiddels twee kleine kinderen en zou nu niet meer willen, wellicht als de kinderen volwassen zijn. Ik heb een aantal mensen ontmoet die nog in onze selectieprocedure zitten die volgens mij erg geschikt zijn. Velen zijn hoogopgeleid en zeer goed op de hoogte van Mars: het verbaasde me hoeveel ze weten van Mars en het project.”

“Mijn ideale scenario is dat we over driehonderd jaar op de Maan, Mars en manen van Jupiter wonen. Dat er een continue stroom van grondstoffen terug naar de aarde gaat.”

Nieuwe kans voor de mensheid?

Binnen nu en tien jaar mensen op Mars die een nieuwe maatschappij kunnen oprichten? Is dit een tweede kans voor de mensheid? Arno kijkt even in zijn lege kopje: “Zo wil ik er nooit over praten. Het kan niet zo zijn dat we naar Mars gaan terwijl we de aarde verpesten en daar niets meer aan doen. Onze aarde blijft het belangrijkste voor de komende honderden jaren. We hebben asteroïden in ons zonnestelsel die onze beschaving met één inslag kunnen vernietigen, zie de littekens op aarde. Ik heb nog steeds een optimistische blik op de mensheid, dat moeten we blíjven voortzetten. Het stopt zeker niet bij Mars. Als je kijkt naar de hoeveelheid grondstoffen in ons zonnestelsel dan kun je ons allemaal voor de komende duizenden jaren in economische opzicht compleet laten floreren. Energie? Gebruik de zon. Zie de aarde niet als enkele eenheid, maar denk verder en gebruik ons hele zonnestelsel om het leven op aarde te verbeteren. En natuurlijk komen daar dezelfde sociale problemen als hier. Ik zal nooit beweren dat je daar een utopia kunt bouwen, absoluut niet. De mens blijft een mens, met al zijn gebreken. Naar Mars gaan is geen oplossing voor onze sociale menselijke problematiek. Maar het is wél een deel van de oplossing om bepaalde omgevingsproblemen op te lossen.”

“Desalniettemin zullen er effecten zijn op het menselijke lichaam, je kunt risico’s niet geheel uitsluiten.”

Kan het menselijke lichaam het wel aan? “De zwaartekracht is daar viertiende g, in plaats van de één g hier op aarde. Wat we nu zien in onderzoek in ISS, waar mensen op nul zwaartekracht zitten, is dat er veel lichamelijke klachten optreden: botontkalking, verminderde spierkracht, sommige astronauten krijgen zelfs last van hun ogen doordat vloeistoffen zich anders distribueren door het lichaam. Op het moment dat je zwaartekracht hebt zoals op Mars dan zal het lichaam reageren, maar er is nog steeds een zwaartekracht. Desalniettemin zullen er effecten zijn op het menselijke lichaam, je kunt risico’s niet geheel uitsluiten. Dat er mensen doodgaan op Mars is onvermijdelijk. Ze maken bijvoorbeeld een fout met de luchtsluis. Wij moeten dat soort risico’s met alle kandidaten bespreken. En ze mogen tot op het laatste moment nog zeggen: ik doe het toch niet.”

En kinderen krijgen? “Dat raden wij sterk af, in de komende tien tot twintig jaar zeker niet. Je weet niet of je kinderen een langdurige toekomst kunt bieden in een relatief veilige omgeving. Je hebt de morele plicht die jeugdigen die hier zelf niet voor hebben gekozen een toekomst te geven.”

Als het aan Arno en zijn team ligt, staan er de komende jaren heel wat bijzondere ruimtelijke zaken te wachten. Wil je meer weten over dit project? Kijk dan op de website van Mars One of houd Haerlems Bodem in de gaten.

Fotografie: Wiebrig Krakau

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here