Van geïnspireerd raken door je eigen onterechte vooroordeel hadden wij bij Haerlems Bodem nog nooit gehoord. Toch is dat precies wat de Haarlemse fotografe Eva Snoijink in 2006 aanzette tot het maken van haar boek De Upside van Down. Na dit grote project “ik dacht echt leuk, maar nóóit weer!” bleef Eva zich ‘gewoon’ weer bezighouden met haar werk als fotografe, tot het in 2014 wederom gaat knagen en ze met fotoboek Bella Donna voor de tweede keer aandacht vraagt voor een in het oog springend maar onsexy fenomeen: borstkanker. Haerlems Bodem schoof bij haar aan in de studio.

Gewoon Down
“Ik fotografeer al jaren met ontzettend veel plezier kinderen. Kinderen zijn een uitdagend maar vooral heerlijk onderwerp: juist door hun spontaniteit krijg je de mooiste foto’s.” Als ze in 2006 wordt benaderd door de moeder van Pien, een meisje met het Downsyndroom, verloopt de fotosessie net als die van elk ander kind. Dat ze zich daar achteraf over verbaast, doet haar beseffen hoe verkeerd haar vooroordelen moeten zijn geweest. “Ik dacht ineens, hé, Pien reageert net als ieder kind. En zodra ik die gedachte in mijn hoofd had, begon ik me af te vragen waar mijn negatieve beeld dan vandaan kwam.” Als ze enkele weken later een tweede meisje met Down fotografeert “zo heb je er in jaren niet één, en zo heb je er twee binnen korte tijd!” verandert haar beeld helemaal. “Fien stal compleet de show. Naast haar stak haar ‘normale’ broertje zelfs een beetje bleek af.”

Na gesprekken met mensen in haar omgeving en zoeken op het internet komt Eva erachter dat de beeldvorming rondom Down op dat moment erg negatief is. “Down was niet hip: er waren geen tv-programma’s of andere initiatieven om de andere kant te laten zien. Niemand zag de upside.” Eva richt een stichting op en gaat keihard aan de slag met 101 prachtige portretten van Downkinderen. Uiteindelijk wordt eind 2008 haar boek de Upside van Down gelanceerd. Ook worden er meer dan 1000 boeken gratis bezorgd bij alle verloskundigenpraktijken en gynaecologen in Nederland.

“Er was zoveel focus op de negatieve kant, dat ik de positieve kant wilde belichten.
Ik wilde ouders laten zien hoe het ook kan zijn.”

Uiteraard is Eva na afronding ongelooflijk trots op haar werk, maar ze is tegelijkertijd compleet gesloopt. “Ik ben fotografe, geen persagent. Ik vond het ontzettend moeilijk om steeds maar met de promotie van het boek bezig te zijn. Laat mij maar mijn gang gaan in de studio.” Na afloop weet ze dan ook zeker dat ze nooit meer zo’n project op zich neemt. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan….

Inspiratie
“Als ik iets fotografeer en het blijft in mijn hoofd spoken, dan moet ik er iets mee doen.” Een tweede ontmoeting in haar studio zet Eva wederom op haar plaats. Manon heeft borstkanker gehad en benadert Eva voor een portret. Met één borst. “Als ik voorheen iemand met kanker zag, dacht ik ‘daar heb je hem/of haar met kanker’. Alsof de kanker een wezenlijk onderdeel was van die persoon. Toen ik na de foto’s van Manon terugzag op mijn computer, werd ik even stil. Dat was geen vrouw met kanker, dat was Manon. Met maar één borst. Ik wist gelijk dat ik ook hier iets mee wilde doen.”

Eva Snoijink - Bella Donna

Dus maakt Eva voor de tweede keer 102 prachtige foto’s van een onderwerp dat haar aan het hart gaat: vrouwen met borstkanker. Met hetzelfde doel: een hoopvolbeeld geven van een onderwerp met een ongelooflijk negatieve lading. “Zodra je de diagnose borstkanker krijgt, valt de wereld onder je voeten weg. Ik wilde vrouwen in ziekenhuizen laten zien wat er gebeurt. Op die manier geef je ze hoop en herkenning en laat je ze zien dat ze niet de enige zijn die dit moeten doorstaan.”

Het maken van Bella Donna was in veel opzichten confronterend. “Niet alle vrouwen die in het boek zijn geportretteerd, leven nu nog. Ik heb ook modellen gehad die ontzettend graag mee wilden doen, maar helaas voor de fotosessie al overleden. Toch hebben de 102 vrouwen die ik uiteindelijk voor de camera heb gehad allemaal, stuk voor stuk, een hoopgevend en inspirerend verhaal. Ze hebben zich letterlijk en figuurlijk blootgegeven.” Het belang van het boek kwam ook in de reacties naar voren. “Er rust, ondanks de enorme aandacht rondom het onderwerp, nog steeds een taboe op borstkanker. Diverse ziekenhuizen wilden de foto’s exposeren, maar kwamen later terug op dat besluit omdat de foto’s toch ‘te confronterend’ zouden zijn. Terwijl ik alleen maar de realiteit heb afgebeeld.”

Nu de storm rondom Bella Donna een beetje is gaan liggen, heeft Eva weer alle tijd voor wat ze het liefst doet: “gewoon lekker fotograferen. Ik heb nu naast kinderfotografie ook zakelijke portretfotografie opgepakt. Het is heel mooi om te zien hoe stijf volwassenen zijn in vergelijking met kinderen: het is veel moeilijker een echt spontaan portret maken.” En ook dit keer weet ze heel zeker dat ze niet nog zo’n project op gaat pakken. Maar die stelligheid neemt in de loop van het gesprek langzaam meer zeker weer af. “Het was fantastisch om te doen, maar ook ongelooflijk zwaar. Maar je weet natuurlijk nooit wanneer een onderwerp in je hoofd blijft hangen!”

Meer zien van Eva Snoijink? Bezoek haar website www.fluitekruidje.nl

Tekst: Marloes Derks
Fotografie: Tim Kulk

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here