Ann Demeester, geboren 1975 in Brugge en sinds 2014 directeur van het Frans Hals museum. Op haar CV vind je de opleiding Germaanse talen, een intensieve samenwerking met de inmiddels overleden curator en ‘kunstpaus’ Jan Hoet, een baan als directeur van kunstcentrum De Appel en vele reizen over de wereld om te spreken over haar visie op kunst. Een dame die haar footprint op de kunstwereld behoorlijk zichtbaar achterlaat.

Met zo vaak het woord ‘kunst’ in de omschrijving, verwacht je dat haar vader beeldhouwer, moeder schrijver en de rest van de familie ook veelvuldig in musea te vinden is. Niets is minder waar. Ann’s ouders werkten als ambtenaren voor de belastingdienst en thuis werd kunst en cultuur niet actief aangeboden. Maar, juist dat wekte haar nieuwsgierigheid. Niet belast met wekelijkse verplichte tochtjes langs exposities of concerten, voelde ze de behoefte meer te weten over die onbekende wereld. Lezen deed ze, nog meer lezen en nog meer, zodat haar moeder zich op een gegeven moment zorgen begon te maken. Ook de linguïstische opleiding stelde haar ouders niet gerust want, hoewel het een goede basisopleiding was, “kon je er verder niet zoveel mee”. Toch hebben Ann’s ouders haar de ruimte en het vertrouwen gegeven haar eigen weg te volgen; iets waar zij ze dankbaar voor is.

Ann Demeester
Ann Demeester, Fotografie: Rob Ouwerkerk

Ann Demeester weet wat ze wil

Voor ze Jan Hoet ontmoette was Ann een meisje dat ze zelf omschrijft als ‘middle of the road’ en ‘mainstream’. Ze had niet de behoefte haar mening in het openbaar te ventileren. Onder zijn leiding was dat echter geen optie. Zijn licht ontvlambare persoonlijkheid vereiste een duidelijke keuze in alles wat je deed: op het juiste moment bukken of terugvechten. Hij gaf haar echter ook de vrijheid de wereld rond te reizen en alle mogelijke kunstvormen te ontdekken. “Ik heb van Jan geleerd open te staan voor kritiek, maar ook bewust te zijn van wat je vindt en daar pal voor te gaan staan. Over bepaalde onderwerpen weet ik nu precies wat ik wil en hoe ik het wil. Ik probeer anderen vooral te overtuigen met mijn enthousiasme”

Dominante krengen

Als directeur van het Frans Hals museum (een middelgroot museum, maar met wereldwijde bekendheid) is Ann een vrouw in het segment ‘topfunctionaris’. En die hebben nogal eens te maken met negatieve stigma’s en vooroordelen. Hoe ziet ze dat zelf? “Het cliché is dat vrouwen in leidinggevende functies ontzettend dominante krengen zijn. En vroeger was dat misschien ook wel gedeeltelijk zo, anders werd je door de gemiddelde man gewoon niet serieus genomen. Ik denk echter dat de generatie van mijn leeftijd steeds meer ruimte neemt en krijgt om vrouw, moeder en ‘vakman’ te zijn. Ik ben gewoon mezelf en hanteer een soort moedwillige blindheid voor seksisme en stigmatisering. Het is namelijk niet mijn probleem dus ik leg dat ook gewoon terug bij de ander. Nu moet ik zeggen dat dat in mijn positie ook wel makkelijker is. Als je in een ondergeschikte functie zit, is dat veel moeilijker.”

Ann Demeester
Fotografie: Rob Ouwerkerk

Als moeder heeft Ann geleerd om vaker ‘nee’ te zeggen. “Kinderen krijgen zat bij mij niet in de planning. Maar toen ik mijn man ontmoette dacht ik: met jou wil ik het wel. Heel spannend want het is nogal wat om de verantwoordelijkheid over een heel nieuw mens te krijgen.” Het moederschap vindt ze een heerlijk iets en het lukt haar en haar man heel goed om de agenda’s zo te plannen dat hun kinderen eigenlijk altijd wel een ouder om zich heen hebben. “En als we samen zijn, besteden we de aandacht en tijd ook kwalitatief goed. Geen telefoons of laptops aan tafel.”

Haarlem vs. Brugge

Ann woont met haar gezin in Amsterdam en werkt in Haarlem. Wat vindt ze van onze stad?
“Haarlem lijkt een beetje op mijn geboortestad Brugge; historisch, beheersbaar klein en vol met prachtige openbare geheimen die niet ‘gemusealiseerd’ zijn maar gewoon functioneel onderdeel zijn van de stad. En Haarlem heeft naar Amsterdam ongeveer dezelfde eenzelvige houding, als Brugge heeft naar Antwerpen.” Ann legt uit dat in Brugge nu veel aan het veranderen is, zowel op het gebied van technologische ontwikkelingen als in de kunst. “De blik is nu meer gericht op de toekomst. Er wordt geïnvesteerd in nieuwe kunstvormen en stijlen, nieuwe kunstenaars, nieuwe expositieruimtes en nieuwe doelgroepen. Daar is echt lef voor nodig.”

Diezelfde trend past zij nu ook toe in het Frans Hals museum zoals ook blijkt uit de nieuwe inrichting van de recente collectie. Die is dusdanig onconventioneel dat het haar een flink aantal woedende reacties uit de gevestigde orde opleverde. “Onze koerswijziging heeft wel het een en ander losgemaakt,” zegt ze nuchter. “Je maakt er fans en vijanden mee. Maar zolang niet iederéén het stom vindt, is dat soort emotionele reacties op kunst eigenlijk geen probleem.”

Fotografie: Rob Ouwerkerk

Ik ga niet weg voor ik…

“Nog een heleboel prachtige tentoonstellingen heb gemaakt die moderne en klassieke kunst samenbrengen. Het hoeft elkaar namelijk echt niet te bijten. Dat gaan we ook laten zien in onze volgende tentoonstellingen. Ik hoop dat mensen zich vrij voelen om te komen kijken en om erover te praten of te discussiëren. Kunst is misschien niet iets wat iedereen kan waarderen, maar het is wel degelijk van en voor iedereen.”

Bezoek de nieuwste expositie ‘Frans Hals en de Modernen’ tot en met 24 februari in het Frans Hals Museum en De Hallen.

Fotografie: Rob Ouwerkerk

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here