Hij is dominee, muzikant, columnist en redenaar, en afgelopen Kerstavond sprak Tom de Haan de Haarlemmers toe. Wat kan hij eigenlijk niet. In zijn mooie rede praat hij over geloof, de kerstboodschap en natuurlijk feest. Lees hem nu na:

Gemeente van Jezus Christus, mensen in Haarlem, en natuurlijk de mensen op de Grote Markt!

Zie, vorig jaar toen mijn collega Willemijn van Dijk hier op de preekstoel stond, liep ik een rondje op de Grote Markt, en sprak wat mensen aan met de vraag hoe ze het vonden om zo met het grote scherm met de kerstviering mee te kijken. En één opmerking bleef me bij: “Ik kom hier toch gewoon om kerst te vieren, wat doet die kerk hier dan opeens?”

Tsja, wat doet deze kerk hier eigenlijk al bijna achthonderd jaar op de Grote Markt? Dat wil ik dit jaar wel eens uitleggen. 

Eerst dit: Ieder feestje heeft een reden.
Als het alle dagen feest is, is het geen feest. 

Feest is een uitzondering, iets bijzonders.
Het gaat erom te weten wát het verhaal áchter een feestje is. 

Wij horen vannacht het verhaal van kerstfeest.
Kerst is het feestje van hemel en aarde.

Mocht je nu denken: jammer, maar daar geloof ik niet in. 

Dan vraag ik: “Waar geloof je niet in?”

En als je dan zegt: “In de hemel.”

Dan zeg ik: “Dat bedoel ik niet.” 

Ik bedoel dat als we stoppen te geloven in een hemel, we eigenlijk ook niet meer in de aarde geloven. 

Want de hemel geeft de ruimte waarin de wereld kan veranderen boven het ‘zo gaat het nu eenmaal’ uit. We kunnen dus niet zonder. Zeker niet in deze tijd. 

We moeten onze aarde denken mét een hemel erboven. 

Kijk, het kindje Jezus, wordt al geboren in een wereld die niet meer in een hemel gelooft, die doet alsof de aardse machthebbers het laatste woord hebben. Kijk maar: 

Keizer Augustus wil zijn onderdanen tellen, dus ook Jozef en Maria moeten zich laten registreren. Wij zijn 2000 jaar later inmiddels kampioen registreren. Alles wordt vastgelegd. Vast-gelegd. U begrijpt dat dat iets anders is dan ‘verlossen’.

Probeer vandaag maar eens over verlossing of bevrijding te praten, en je ontdekt vanzelf wie de touwtjes op aarde in handen heeft. 

Koning Herodes (volgens het evangelie van Mattheus) laat voor de zekerheid maar alle jongetjes onder de twee jaar in de regio van Bethlehem vermoorden, in de hoop dat hij zo ook dat kindje Jezus, dat ‘verlosser’ en ‘koning’ genoemd wordt, te pakken heeft.

Zo gedraagt de aarde zich, als er geen hemel mag zijn. Want alles van waarde is weerloos.  

Toch blijft Kerst het feestje van hemel én aarde samen. De kerstboodschap is: De hemel is al op aarde gekomen. In die oude bijbelse geschiedenis, die in het boek Genesis begint met de schepping van de hemel én aarde, begint met kerst een ongekend nieuw hoofdstuk.
Want God, die hemel aarde gemaakt heeft, die eeuwig trouw wil zijn, wordt mensje op aarde. God wordt vlees. Klein babytje. Weerloos, want van waarde. Heel makkelijk dood te maken. 

Het is een waanzinnig verhaal mensen.
Het is het beste verhaal ooit.
En het is ook nog eens waar.
Omdat waarheid precies zo kwetsbaar is als het kind in de kribbe. 

Maar onze vrijheid ligt in de waarheid. Ook als ie pijnlijk is.

De waarheid voor de machthebbers toen en nu, is dat alleen de liefde zal blijven, en niet het geweld of het vertoon.  

Zo raakt met kerst opnieuw de hemel de aarde.
En de wereld schrikt zich lam. De machtigen, die zo hard gevochten hebben voor hun plek in deze wereld, raken in paniek;
De herders in het veld raken ook in paniek, maar die worden gerustgesteld. Zij krijgen van een heel engelenkoor te horen waar ze de redder kunnen vinden. En ze gaan op weg.

Ze vinden de redder van deze wereld, in een volstrekt afhankelijk kind. Een pasgeboren baby. Iemand heeft het gelukkig in doeken gewikkeld. God zij dank! 

Er is een mens die voor Christus, de verlosser zorgt! Het is zijn moeder! Maria. De Messias, de redder van de wereld, heeft gewoon een moeder. Net als wij allemaal. 

En de herders komen binnen, en bevestigen wat alle moeders en vaders al weten: – als je tenminste ook alle zorgen aandurft die bij het ouderschap komen kijken, wat je eigenlijk helemaal niet durft, maar je moet wel – Dit kind is bijzonder! 

En hoe bijzonder Jezus zal zijn, weet Maria in haar hart ook al. Hij is pijnlijk bijzonder, zoals de waarheid. Zoals zij hem nu in doeken wikkelt, wordt hij dat later opnieuw. Door Jozef. Misschien niet toevallig iemand met dezelfde naam als zijn vader. Maar dan is hun zoon dood. Dan is gebleken dat de wereld toen hij ouder werd, helemaal niet goed voor hem zorgde. Omdat de machtigen in de wereld liever niet willen zorgen voor dingen die uit de hemel komen. Voor waarheid en verlossing maken zij geen plek. Herodes krijgt alsnog zijn zin. Jezus is dood. Toch zorgen moeder Maria, en vader Jozef. 

Want hemel en aarde raken elkaar. Het blijft maar komen, al die de goede dingen uit de hemel, waar we voor moeten zorgen, omdat ze zo kwetsbaar zijn: Onze hoop, ons vertrouwen, onze liefde, onze vrijheid. Ze zijn niet van ons, maar wel vóór ons, het zijn de diepste dingen in ons, die wij in doeken moeten wikkelen. Als ze net geboren zijn, en wellicht ook als ze gestorven zijn. Ingewikkeld.

Dan zullen we straks met Pasen vol ongeloof ontdekken, dat ze toch weer opgestaan zijn en ontwikkeld! 

Een zalig kerstfeest, voor ons allen.

Amen 

Ds. Tom de Haan, kerstnacht 2019 Grote- of St. Bavokerk

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here