In een kerk staat een streng kijkende dirigent voor een koor dat voor een overwegend grijs publiek klassieke zang ten gehore brengt. Dat is misschien waar je aan denkt bij koormuziek. Toch vindt het festival Internationale Koorbiënnale deze kijk te eenzijdig, het gaat immers om de kunst van het samen zingen. Wat die kunst is en wat samenzang zo bijzonder maakt bespreken de twee organisatoren Kristien Jansen en Neil Wallace. 

De kunst van het samen zingen

De Koorbiënnale is een tweejaarlijks festival voor vocale ensemble muziek. “En dat vatten we breed op,” zegt Kristien Jansen, zakelijk leider van het festival. “Bij een koor denken veel mensen aan grijze dames en heren, met boeken en lange rokken die statig staan te zingen. Maar het is meer. Ik noem het: vocale ensemble muziek. Het gaat eigenlijk om de kunst van het samen zingen. Daar zijn een heleboel muzieksoorten aan te koppelen: van inheemse muziek tot de oude liturgische (collectieve en individuele uitdrukking en vormgeving van geloof in rituelen. Red.) traditie in het Westen, maar – natuurlijk – ook barok en Bach en veel hedendaagse ritmische – en popmuziek.”

Hofjesconcerten.

Jubileum editie 

Dit is de tiende editie van de Koorbiënnale. Vanuit de gedachten dat er ergens een podium moest komen voor de top van de vocale ensembles is de Koorbiënnale twintig jaar geleden begonnen. “Inderdaad,” beaamt Kristien. “Het idee in die beginjaren was om alleen de top een podium te geven. Dat hebben we drie edities volgehouden. Maar, op een gegeven moment dachten we: er zijn bijna anderhalf miljoen koorzangers in Nederland, daar moeten we wat mee. We zijn hen gaan betrekken middels de weg van educatie. We hebben tijdens het festival de beschikking over geweldige zangers en dirigenten, en die maakten we bereikbaar voor die grote groep amateurs bijvoorbeeld met workshops en masterclasses. Zo werd het meer een interactief festival.” Neil de artistiek leider valt in: “We zijn nu bruggenbouwers tussen de professionals en amateurs.”

Woodbirds.

het festival probeert in alle lagen van de bevolking met de kracht van samenzang betrokkenheid te vergroten

De concerten en activiteiten vinden voornamelijk in Haarlem plaats, maar zoals voorgaande jaren is er ook uitgeweken naar Amsterdam. Zo zijn er optredens op de Zuidas en het in Muziekgebouw aan het IJ. Toch is er één overkoepelende gedachte: het festival probeert in alle lagen van de bevolking met de kracht van samenzang betrokkenheid te vergroten. Los hiervan kleeft er soms nog een beetje stof aan de initiatieven. Hoe betrekt de Koorbiënnale meer jongeren? Kristien: “We hebben bijvoorbeeld Vocal Group MAZE geboekt. Dit is grof gezegd meer doebiedoebiedoep-muziek….” “Qua genre meer popachtig,” valt Neil haar in de rede. Hij vervolgt: “Het heet ritmische muziek. Vocal Group MAZE is afgelopen zomer uitgeroepen tot het beste amateur koor van Nederland. Ja, dit is een bijzonder concept, helemaal vanwege de locatie.” Er verschijnt een glimlach op zijn gezicht. “We mogen op landgoed Kennemerroode in Aerdenhout een tent neerzetten en daar gaat, onder andere, Vocal Group MAZE optreden – in de buitenlucht dus. Het moet een totaalbeleving worden, want stel je eens voor: mensen lopen eerst door het bos met de ondergaande zon, de warmte hangt nog in de lucht en de eerste sterren verschijnen aan het firmament. Na twee korte concerten midden in het bos komen ze aan bij de tent, waar ook hapjes en drankjes zullen zijn. Daar, in die sfeer, kan men genieten van de muziek. Dit is een voorbeeld van vernieuwing, waarbij we gebruikmaken van de ruimte en opstelling.”

Vocal Group MAZE
De Korennacht

Met de fiets op pad

Een ander hip initiatief is de Korennacht. Bezoekers komen, zonder te weten waar ze naartoe gaan, met de fiets samen op de Grote Markt. Daar wordt de groep in vieren gesplitst en onder begeleiding fietst iedere groep een route langs drie verschillende miniconcerten in de stad. Als grande finale komen de groepen weer samen en is er een groot concert op – ook – een geheime locatie. Natuurlijk zijn er tijdens Koorbiënnale ook de grote koren met internationale allure. Kristien: “De crème de la crème dit jaar is het Amerikaanse koor The Crossing uit Philadelphia. Dit professionele ensemble is nog nooit in Europa geweest en speelt ANIARA in de Toneelschuur. De zaal voor dit optreden wordt leeggehaald en het optreden is in het midden. Behalve zangers zijn er ook acteurs en dansers; het wordt een groot spektakel.” Opvallend aan deze Koorbiënnale is dat het jongste ensemble, het Nationaal Gemengd Jeugdkoor, een van de oudste werken zingt, het Mozart Requiem. Dit koor is tussen de 16 en 24 jaar jong. De leden hebben scholing gehad, zingen uit hun hoofd en geven nieuwe energie aan het hele festival.

The Crossing speelt ANIARA.

Als ik zou moeten kiezen, dan ben ik benieuwd naar de Nordic Stars

Op de vraag waar Kristien en Neil het meest trots op zijn moet Kristien lachen: “Ik ben voornamelijk trots op het hele festival. Maar als ik zou moeten kiezen, dan ben ik benieuwd naar de Nordic Stars. Er komen drie Scandinavische en een Fins koor. We hebben gezegd: zorg dat jullie de ruimte in de Grote of St. Bavokerk, met haar hoogte, pilaren en akoestiek optimaal gebruiken. Ik ben zo benieuwd wat ze ervan gaan maken.” Neil is vooral benieuwd naar VOCES8: “Ik ben een groot dansliefhebber. We hebben een mooi dansprogramma opgebouwd met de Codarts dansacademie in Rotterdam, dat is één van de beste dansopleidingen van de wereld op het gebied van moderne dans. Er zullen 2 choreografen zijn en tijdens het optreden staan er 25 dansers in het middelpunt in de Grote of St. Bavokerk, begeleid door de prachtige stemmen van VOCES8. Ik verheug me er echt werkelijk op; dit belooft heel mooi te worden.” 

Dus: los van her en der een steng kijkende dirigent of grijze dames in lange jurken zal de Koorbiënnale dit jaar een nog frisser jasje dragen om ook nieuwe generaties in contact te brengen met iets wat al eeuwen een bindende factor is, namelijk samen zingen of ernaar luisteren.

Voor meer informatie over dit vocale festijn kijk je op Koorbiennale.nl.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here