“ Wine is sunlight held together by water ” – Galileo Galilei

“Wit of rood?” Dat wordt me vaak gevraagd als ik uit eten ga. De keuze is dan snel gemaakt op basis van het gerecht: ‘Rood bij vlees en wit bij vis.’ Maar welke rode en welke witte? Dat is wat ik wil weten. Urenlang sta ik voor de schappen in de supermarkt aandachtig de omschrijvingen te lezen van soepel, droog, fris, fruitig, zacht… Uiteindelijk baseer ik zoals vele anderen mijn keuze op het etiket, prijs en voor het gemak een schroefdop in plaats van een kurk, aangezien ik daar niet zo handig in ben.

Maar waar moet ik nou echt op letten? Hoe weet ik welke wijn lekker is en welke niet? En nog belangrijker: hoe bepaal ik welke wijn IK zelf lekker vind? In ieder geval geen Sauvignon Blanc maar juist een Chardonnay, dat weet ik dan weer wel. Vincent Kroon, eigenaar van wijnbar Viqh in het centrum, stelt bij het kiezen van zijn lekkere wijnen zichzelf altijd de vraag: “kan ik hier een fles van op of slechts een glas?” Een simpele gedachte zou je zeggen, maar dan wel van een man die al meer dan tien jaar in het vak zit en je zo honderd verschillende glazen wijn kan inschenken.

De smaak van wijn begint natuurlijk bij de druif. Je zou denken een druif is een druif, behalve dan dat deze blauw of wit kan zijn. Toch zijn er wel honderden, misschien zelfs duizenden druivenrassen met ieder zijn eigen kenmerken. Van de witte druiven zijn Sauvignon Blanc, Chardonnay en Riesling het meest bekend. De populairste blijkt de Chardonnay te zijn, die zorgt voor droge, volle, ronde wijnen en herkenbaar is aan romige houten- en vanillearoma’s. De Sauvignon Blanc echter blijkt weer verfrissend, pittig en droog en kan flink zuur zijn. Herkenbare aroma’s van deze wijn zijn pas gemaaid gras, kruisbessen, zwartebessenblad en heel raar maar waar: kattenpis. Op veel wijnblogs wordt onder de witte druivenrassen de Riesling als de koning bestempeld. De Riesling wordt omschreven als een strakke, rijke en elegant droge zoete wijn en is herkenbaar door zijn typische aroma’s van benzine, perzik, meloen, appel en limoen.

Wine is not just an object of pleasure, but an object of knowledge; and the pleasure depends on the knowledge.

Onder de blauwe druiven worden de Merlot, Pinot Noir, Cabernet Sauvignon en de Shiraz als meest bekende genoemd, waarbij de Merlot het populairst is. De Merlot wordt gedefinieerd als een zachte sappige soepele fruitige wijn met aroma’s van kersen, pruimen, munt en zwarte bessen. De Cabernet Sauvignon is een stevigere volle wijn en herkenbaar aan zijn diepe paarse kleur en sterke zwartenbessen geur, kruidigheid en houttonen. Een echte tegenhanger van de Cabernet is de Pinot Noir. Dit is tevens de lastigste druif om te kweken. Deze zorgt voor een subtiele, soepele fruitige wijn met aroma’s van frambozen, aardbeien en kersen.

Zo kun je eindeloos doorgaan en een mooi lijstje voor jezelf maken. En dan? Dan weet je in feite nog steeds niks. Oké, je weet ongeveer wel wat je kunt verwachten, maar om nou alleen op basis hiervan een keuze te maken… Als je nooit vlees hebt gegeten en je kunt kiezen tussen kip of biefstuk, kun je dan op basis van een omschrijving echt weten hoe ze zullen smaken?

Echt weten doe je door het zelf te ervaren, door zelf te proeven. Dus ging ik op bezoek bij Milton Verseput, de sommelier van sterrenrestaurant De Vrienden van Jacob bij Landgoed Duin & Kruidberg. Een echte kenner. Op een bijzondere historische plek, met 450 soorten wijnen binnen handbereik liet hij mij kennis maken met verschillende wijnen. Hij leerde mij niet te drinken, maar echt te proeven. Bewust te worden van de smaken en aroma’s om zo nog meer te genieten van de wijn. Dit deed mij denken aan een quote van de Britse filisoof Roger Scruton: “Wine is not just an object of pleasure, but an object of knowledge; and the pleasure depends on the knowledge.

Eerst analyseerden we de kleur van de wijn. Vervolgens moest ik ruiken aan de zijkant van het glas, omdat gassen daar meer uitzetten. Daarna gingen we walsen: dat betekent je glas ronddraaien, zodat de aroma’s van de wijn vrijkomen. Met ons neus in het glas roken we nog een keer heel diep en probeerden we alle aroma’s in ons op te nemen. Hierbij merkte ik gelijk dat de wijn al heel anders rook dan voordat ik hem had gewalst. Ten slotte moest ik een goede slok nemen, geen nip, waarbij ik de wijn rustig door in mijn mond liet vloeien. Hierna moest ik even 5 seconden stilstaan bij wat ik nou eigenlijk had gedronken en bewust worden en genieten van de smaak die het had achtergelaten in mijn mond.

Ik begon mijn stuk met de opmerking dat ik liever een Chardonnay drink, dan een Sauvignon Blanc. Deze proeverij heeft nieuwe werelden voor mij geopend. Letterlijk! Wijnkenners spreken altijd van wijnen uit de Oude Wereld en wijnen uit de Nieuwe Wereld. Herkenbare verschillen zijn volgens René Roest, de nieuwe eigenaar van Hans Moolenaar Wijnkoperij in Bloemendaal: “Alhoewel de grenzen de afgelopen jaren steeds meer vervagen, zijn wijnen uit de Nieuwe Wereld vaak afkomstig uit landen met meer zon. Deze wijnen hebben meer alcohol, meer suikers en hebben een rijkere smaakstijl. Denk aan wijnlanden zoals Zuid-Afrika, California, Chili, Argentinië, Australië en Nieuw-Zeeland.

Tot de Oude Wereld behoren wijnen uit Frankrijk, Spanje, Italië en Duitsland. Tijd voor een korte geschiedenisles: De Oude Wereld staat al eeuwen bekend om haar wijnen en de wijnen van de Nieuwe Wereld werden pas in 1976 erkend. Dit werd gedaan tijdens de beroemde blinde Wine Tasting in Parijs, waarbij de wijnen van de Nieuwe Wereld het wonnen van de wijnen uit de Oude Wereld.

Zo ondervond ik dat zelf ook toen ik een Sauvignon Blanc proefde uit Nieuw-Zeeland, die mij verrassend genoeg erg goed smaakte. Mijn ervaring met Sauvignon uit Frankrijk was dat deze heel zuur, grassig, en ja, rook naar kattenpis, maar deze uit Nieuw-Zeeland had een rijke tropische fruitige smaak.

Ik had ineens een soort van Eureka-moment! Snel noteerde ik voor mijzelf de vuistregel voor witte wijnen: In Nieuwe Wereld of een warm klimaat, hebben de wijnen meer tropisch fruittonen zoals mango en papaya en wijnen uit de Oude Wereld of een gematigd klimaat zijn veel frisser met citrus, appel en grastonen.

Dit is het: op basis hiervan ga ik voortaan mijn wijn uitkiezen dacht ik, maar Milton Verseput hielp mij al snel uit deze droom. Hij vertelde: “Het druivenras bepaalt wat voor soort wijn er gemaakt kan worden maar het type grond, de productie en het klimaat bepalen de smaak. In Noord en Zuid-Bourgogne wordt bijna alleen maar Chardonnay gekweekt, maar er zit een megaverschil in de smaakstijlen tussen bijvoorbeeld de streken Chablis en Maconnais, en dan spreken we slechts van een afstand van maar 200 kilometer. Je kunt dus niet alleen op basis van streek/land een keuze maken, maar je kunt dit wel in je opnemen nadat je het hebt gedronken en zo je eigen referentiekader opbouwen.

Mijn uitspraak dat ik niet van Sauvignon houd werd hier teniet gedaan. Je kunt blijkbaar niet op basis van een druivenras bepalen welke wijn je wel en niet lekker vindt. Net als dat iemand zegt: “ik houd alleen van wijnen uit Italië” is dat eigenlijk een emotionele gedachte en slaat het nergens op, want er worden 10.000 verschillende wijnen gemaakt in Italië.

Ik kan je wel vertellen dat ik wijn meer ben gaan waarderen en respecteren. Wijn maken is heel hard werken, de vakmannen stoppen hen ziel en zaligheid erin om geen wijn maar kunst te creëren. Als je een wist hoeveel tijd, zorg, liefde en effort erin gaat om een goede fles wijn te maken en niet te spreken over het kweken van de druiven. Het productieproces waarbij ze bepalen welke kant ze op willen met de smaak is zo fascinerend. Er wordt rekening gehouden met de manier waarop en wanneer de druiven worden geplukt en geperst, hoe vaak en wanneer er gisting plaatsvindt en hoe vaak de wijn wordt geklaard. Daarna worden ze nog gebotteld, dus de fles in, waarbij sommige gelijk opgedronken kunnen worden, terwijl vele anderen pas 10 jaar later de schappen in kunnen. Wijn is iets levends, iets dat continu aan het ontwikkelen is, zelfs dus in de fles. Een fles wijn kan eigenlijk heel anders proeven als je hem vandaag of morgen opent. In de film Bottle Shock wist Alan Rickman het in zijn rol als de befaamde Steven Spurrier mooi te zeggen: “Great wine is great art, my friend.

Je wijnkeuze is kortom heel persoonlijk en gaat gepaard met je eigen belevenis en emotie. De basiskennis is het verschil kunnen proeven tussen brede smaken van druivenrassen zoals Chardonnay en Sauvignon. Verbreed je wijnkennis door iedere keer te weten wat je drinkt. Onthoud daarbij voor het gemak de druif en land van productie, bijvoorbeeld: Een Chardonnay uit Italië. Hoe meer je proeft, des te meer je de verschillen kunt herkennen en je eigen smaakstijl kunt bepalen. Voordat je het weet vraag je om een volle dikke wijn met hout of juist een frisse rijke strakke wijn en zul je vanzelf in smaakstijlen gaan denken en je eigen referentiekader opbouwen. Jan Willem Nienhuys, van wijnbar Raecks adviseerde mij: “Je hoeft niet een echte kenner te zijn, maar je kunt wel leren om kritisch zijn. Weten wat je wel en niet lekker vindt.

Er bestaat dus niet één soort wijn waar je je keuze op zou kunnen baseren, er zijn er talloze. Geen concrete regels, behalve dan wat jij zelf proeft en beleeft. Ga op avontuur en proef van iedere wijn die op je pad komt. Beperk jezelf vooral niet en omarm de fijne verschillende smaken. Vergeet vooral ook niet kritisch te zijn bij het kopen van wijnglazen. Wijnglazen zijn van uiterst belang en kunnen de smaak van de wijn erg beïnvloeden. Investeer daarom in goede wijnglazen, om optimaal te kunnen genieten van je wijn. Test het een keer thuis: Probeer een wijn uit 3 verschillende glazen te drinken en dan zul je begrijpen waarom René Roest altijd zijn eigen wijnglazen meeneemt op vakantie.

Gouden tips:

Laat je adviseren en stap een keer binnen bij Hans Moolenaar Wijnkoperij, die al dertig jaar met een zeer breed assortiment en goede kwaliteit/prijsverhouding zowel particulieren en bijna 100 horecaondernemers voorziet van lekker wijnen uit alle werelden. Ieder zaterdagmiddag hebben zij een paar flessen openstaan, welke je kunt proeven en gelijk ook mee naar huis kan nemen. Lekker handig!

Op 12 november vindt, bij Vanouds het Dorpshuys aan de Donkere laan in Bloemendaal, tussen 14:00 – 17:30 uur de jaarlijkse proeverij van Hans Moolenaar Wijnkoperij plaats waar je voor slechts €10 tachtig verschillende wijnen kunt proeven onder het genot van lekkere kazen van de Alexanderhoeve. Plaatsen zijn beperkt en aanmelden kan via info@hansmoolenaar.nl. (Note to yourself: geen parfum gebruiken, omdat deze je reuk kan beïnvloeden en je zo de wijnen niet goed kunt ruiken!).

Of ga langs Marcel Tholen. Hij is niet alleen de eigenaar van Restaurant Bij Tholen, maar ook nog eens vinoloog en sommelier van beroep, die je graag ook verwelkomt voor alleen een goed glas wijn. Zijn restaurant is erg populair om haar High Wines en als je nog meer wilt weten, meld je dan vooral aan bij één van zijn wijncursussen. Dus: geniet, maar drink met mate en weet: “Ieder moment heeft zijn eigen wijn en iedere wijn heeft zijn moment.”

Tekst: Zehra Gungor

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here