Ruim 88.000 mensen zagen afgelopen week de documentaire Nowhere Place op NPO2. De documentaire, gemaakt door Haarlemmer Susanne Opstal, is tot en met vrijdag 5 december te zien op npogemist.nl. Haerlems Bodem sprak met Susanne over het maken van de film, de reacties en de toekomst. Susanne Opstal (23 jaar) studeerde afgelopen jaar af op de Filmacademie in Amsterdam. Haar afstudeerfilm Nowhere Place is een essayistische documentaire over de zin van het bestaan.

Nowhere Place is je afstudeerfilm. Hoe staat deze film in verhouding tot je eerder films van de filmacademie? Vanaf het eerste jaar aan de filmacademie probeer ik zowel visueel als inhoudelijk de grenzen van het documentaire genre op te zoeken. Dit resulteerde in de film Simulacrum (2013) die de simulacrumtheorie van Jean Baudrillard als uitgangspunt heeft. Zijn theorie gaat over de echtheid en werkelijkheid van beelden die wij denken te kennen. In deze theorie wordt vastgesteld dat de mens het contact met de echte wereld is verloren, ‘doordat hij een beeld van de wereld creëert aan de hand van wat hij in de media ziet’. Omdat een film per definitie niet echt is (hooguit een subjectieve kijk op de waarheid), was ik verplicht om te denken buiten de kaders van film als medium en in het verlengde daarvan ook die van een documentaire. Nowhere Place staat qua opzet in het verlengde van Simulacrum maar is in die zin minder abstract omdat hierin de symboliek uit de personages zelf komt, en ik dat als maker alleen registreer.

Een film maken is teamwork…

Waar haal je je inspiratie uit voor je films? Vaak begint een film bij een citaat dat ik lees of een foto die ik zie. Maar soms komt het door een geluid dat ik hoor of ik maak iets mee waarvan ik denk: ‘dit móet ik opschrijven’, zonder dat ik weet waarvoor. Als ik dan terugblader in mijn notitieboekje staan er de meest uiteenlopende dingen in, maar dan ben ik er wel achter wat ze met elkaar verbindt. De films die ik tot nu toe heb gemaakt zijn begonnen bij een gevoel. Dingen die ik zie, hoor of lees en waar ik de vinger niet op kan leggen en probeer te begrijpen. Dan is het noodzaak dat ik me dagen of wekenlang opsluit en ga schrijven. Dan kan je inspiratie uit alles halen, want dan probeer ik het bij elkaar te krijgen. Om een film als Nowhere Place te maken moet iedereen, inclusief de personages, erin geloven. Ik denk dat dit heel belangrijk is: een film maken is teamwork.

NOWHEREPLACE_hangen

Hoe zou jij je eigen films omschrijven? In mijn films behandel ik vaak thematische onderwerpen en probeer deze te onderzoeken aan de hand van de tijd waarin we leven. Nowhere Place is daar een voorbeeld van. ‘The sole purpose of human existence is to kindle a light in the darkness of mere being’, is het citaat waarmee Nowhere Place begint. Een gegeven dat in mijn films vaak de onderliggende toon is. Wanneer ben je iemand? Waarom zoeken we steeds naar meer en nemen we geen genoegen met het hier en het nu? Ik wil verhalen vertellen en de kijker op een andere manier ergens naar laten kijken. Deze film is een goed voorbeeld van de stijl die ik graag hanteer. Het ene moment contrasterend, dan weer versterkend, maar met een duidelijke flow, waarbij het ritme van het ene overgaat in het ritme van het ander. In het geval van Nowhere Place is dit een gevoel van uitdaging, spanning en de zoektocht naar het ultieme. Een zintuiglijke film, die de kijker in zijn buik moet voelen. De hoogte als je aan een hijskraan hangt. De kou in de bergen. De onverbiddelijkheid van de natuur. Hoe spannender het wordt, hoe dichterbij de dood we komen.

Voor Nowhere Place, was je al begonnen aan een film over de Westboro Baptist Church. Hoe zit het daarmee? In 2010 ben ik voor het eerst naar de Westboro Baptist Church gegaan vanwege een uit de hand gelopen idee voor een profielwerkstuk. De Westboro Baptist Church is een kerk met zeer extreme ideeën, ze zijn ervan overtuigd dat iedereen naar de hel zal gaan behalve zijzelf. Hoewel ik uit Nederland kom -in hun ogen het meest verfoeilijke land ter wereld- werd ik vanaf het begin opgenomen in de gemeenschap en leerde ik ook de menselijke kant van de leden kennen. Toen ik terugkwam in Nederland hield er een vriendschap tussen mij en twee meisjes uit de gemeenschap stand. Op dit moment zijn er echter wel veel ontwikkelingen gaande, waar jullie nog even op moeten wachten. Stay tuned…

NOWHEREPLACE_Sneeuw

Tijdens het afgelopen Nederlands Film Festival heb je de wildcard van 40.000 euro gewonnen voor het maken van een onafhankelijke documentaire. Weet je al waar je dit geld aan gaat besteden? Ja, ongelofelijk! Op dit moment heb ik nog geen concreet idee maar ik heb wel veel losse ideeën in mijn hoofd en moet nog onderzoeken wat er nú uit moet. Eerst wil ik mijn stage afmaken en daarna ga ik verder met de ontwikkeling van deze documentaire.

Nowhere Place ging in een vol EYE filmmuseum in premiere en was vorige week op televisie. Waar was je zenuwachtiger voor? Het is allebei heel bijzonder, maar écht zenuwachtig was ik voor de premiere in het EYE filmmuseum. Stephan Gunther, een van de personages, was speciaal uit Duitsland overgekomen en ook andere mensen van over de wereld die betrokken zijn bij het Mars One project waren hierbij aanwezig. Ook Wilco, de andere personage, was er samen met zijn vrouw Heleen. Het was de eerste keer dat ze de film gingen zien, en de reactie van de zaal kan heel veel met een film doen. Je hebt directe reacties, terwijl je daar bij TV geen controle over hebt. Vandaag hoorde ik dat er 88.000 mensen naar de film op TV hebben gekeken. Als je daar over na gaat denken is het ook onvoorstelbaar.

NOWHEREPLACE_mars

Tot slot: waar zie je jezelf over 10 jaar? Ik heb het geluk dat ik op dit moment twee projecten heb lopen waar ik de komende jaren nog wel mee bezig ben. Uiteraard hoop ik dat ik over 10 jaar nog documentaires aan het maken ben, maar daarnaast vind ik commercials ook leuk en lijkt het me interessant om als coach te kunnen fungeren bij projecten van andere makers.

Je kan Nowhere Place via deze link bekijken tot vrijdag 5 december. Doe dat ook gewoon…

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here