Op de hoek van de Van Marumstraat en de Palmstraat vind je een pleintje met een beeld van twee vrouwen die innig gearmd op de toeschouwer afstappen. Het beeld heet ‘Tante Jans’ en is gemaakt door Mari Andriessen (1897 – 1979), beeldhouwer en geboren en getogen Haarlemmer. Mari ken je misschien als de maker van het beeld De Dokwerker in Amsterdam, en Man voor het Vuurpeloton op de Dreef. Mari, die nog een jonge jongen was in de oorlog, verwerkte zijn ervaringen in verschillende oorlogsmonumenten in Nederland, al draaide hij ook zijn hand niet om voor kleinere beelden en portretten. 

Rob Ouwerkerk

Het beeld van Tante Jans heeft zijdelings met de oorlog te maken. Het verhaal gaat dat in augustus 1940 de Duitsers belasting gingen heffen op gist, een noodzakelijk ingrediënt om brood te bakken. Bakker Klingers uit het Rozenprieel kon of wilde de belasting niet betalen. De Duitse bezetters lieten het er niet bij zitten, daagden hem voor het gerecht en de bakker kreeg een boete van 1000 gulden. Toen de bakker daarop weer niet betaalde, stonden de deurwaarders op het punt om de inboedel mee te nemen. Op dat moment kwam Tante Jans onder luid geschreeuw aanlopen. Zij vroeg om hoeveel geld het ging, liep naar haar rijwielhandel en zei bij terugkomst “Ik koop de hele rotzooi en nou d’r uit. Opgedonderd!”

Terug naar het beeld. Je ziet de vrouwen naast elkaar staan, alsof ze een wandeling maken en tussendoor gekiekt zijn door een fotograaf. De gezichten zijn open en vriendelijk. Een paar subtiele lijntjes in het gezicht geven aan dat het dames op leeftijd zijn. De hand van de ene vrouw rust vertrouwelijk op de arm van de vrouw naast haar. De ring aan haar andere hand is het enige opsmuk dat ze draagt. De vrouw naast haar houdt losjes een handtas vast, maar wel zo dat de toeschouwer de voorkant van de tas ziet. Mari heeft hier iets tot uitdrukking gebracht dat vooral vrouwen zullen herkennen. Mijn oma hield op dezelfde manier haar tas vast en haar trouwring was haar dierbaarste bezit.  De jurk is aan de onderzijde hangt scheef, waardoor het in een oogopslag duidelijk is dat het hier geen haute couture betreft maar een daagse jurk. Stevige stappers en een hoed completeren het geheel. Het beeld straalt zowel onverzettelijkheid als gemoedelijkheid uit. Mari Andriessen kreeg ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van het Rozenprieel de opdracht om een beeld te maken dat ‘saamhorigheid’ zou uitdrukken. Of Mari daarin geslaagd is kun je het best zelf gaan uitzoeken. 

Mural Uncertain Journey van artist David de la Mano

Koningin Beatrix boetseert in haar spaarzame vrije tijd en ze heeft les gehad van Mari Andriessen. Wellicht als eerbetoon aan haar leermeester, stemde ze toe om ‘Tante Jans’ in 1983 samen met de weduwe van Mari Andriessen te onthullen tijdens haar bezoek aan het Rozenprieel.  

Als je dan toch wandelt door het Rozenprieel, neem dan ook een kijkje bij de mural uit 2019 op een muur bij de Petrus Planciusstraat 36 van David de la Mano. David is een Spaanse straatkunstenaar die over de hele wereld (Milaan, Uruguay)  grote muurschilderingen maakt. 

Uncertain future heet de schildering, en op het eerste gezicht lijkt het een vrolijk plaatje van surfende mensen. Pas als je langer kijkt, zie je dat ze staan op dolfijnachtige wezens en dat de mensen helemaal niet zo blij kijken. En wat doet die wolf daar met de ontblote tanden? Waarom houdt een meisje een stok met een skelet van een vogel triomfantelijk omhoog als ware het een wapperende vlag? Vragen die niet beantwoord worden. Inderdaad de toekomst is onzeker, en misschien niet aangenaam, zoveel lijkt de schilder te willen zeggen. Een mooie aanwinst voor het Rozenprieel. 

Fotocredit: Beeld onthulling Tante Jans: Noord-Hollands Archief foto’s en negatieven van Fotoburo De Boer te Haarlem, Inventarisnummer NL-HlmNHA_1478_4115 en NL-HlmNHA_1478_4111

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here